fbpx
AUTOR: Marek Golec

Opodatkowanie kryptowalut

Słowo wstępne

Osoby fizyczne dokonujące transakcji kryptowalutami od 2019 r. nie mogą rozliczać się z tego tytułu w ramach źródła przychodów, którym jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Wyjątek od tej reguły stanowią m.in. podmioty prowadzące giełdy lub kantory walut wirtualnych, którym w tym artykule nie będziemy poświęcać uwagi.

 

W przypadku gdy transakcje związane z kryptowalutami realizowane są np. przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, rozliczenie następuje w ramach działalności gospodarczej.  Wynika to z faktu, że spółka kapitałowa nie ma swojego majątku prywatnego. Jednakże rozliczenie, co do zasady, nie zostanie dokonane w ramach źródła przychodów dla podstawowej działalności podmiotu a w ramach źródła przychodów – przychody z zysków kapitałowych. W dalszej części artykułu dowiesz się jaka stawka CIT ma zastosowanie w takiej sytuacji.

 

Dlaczego na blogu o podatkach dla przedsiębiorców pojawił się artykuł o opodatkowaniu kryptowalut, które w wielu przypadkach należy rozliczać poza firmą?

 

Odpowiadając na postawione wyżej pytanie, przedsiębiorczość łączy się z inwestowaniem. Zapewne część czytelników bloga jednocześnie prowadzi firmy i inwestuje w kryptowaluty. Warto wiedzieć jak prawidłowo rozliczyć się z tych inwestycji.

 

Przejdźmy zatem do omówienia skutków podatkowych z tytułu transakcji związanych z kryptowalutami na gruncie:

  • podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej: PIT),
  • podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: CIT),
  • podatku od towarów i usług (dalej: VAT).
  • podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC).

 

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że największą uwagę poświęcimy prawidłowemu rozliczeniu PIT.

Podaj Twój adres e-mail i otrzymaj kurs Mistrzostwa Podatkowego

  • W ramach subskrypcji mojego newslettera otrzymasz cztery lekcje kursu Mistrzostwa Podatkowego.
  • Bonus: Arkusz podatkowy pomoże Ci ocenić, która forma opodatkowania jest dla Ciebie najkorzystniejsza - ryczałt, skala podatkowa czy podatek liniowy.
  • Jako instrukcję obsługi arkusza podatkowego otrzymasz nagranie webinaru - "Jak wybrać formę opodatkowania".
  • Arkusz i kurs pomogą Ci zaoszczędzić sporo pieniędzy w taki sposób, że fiskus da Ci spać spokojnie.

Rozliczenie kryptowalut na gruncie PIT

Który formularz i w jakim terminie?

Jak zostało wspomniane na wstępie, osoby fizyczne dokonujące transakcji kryptowalutami nie mogą ich rozliczać w ramach źródła przychodów – pozarolnicza działalność gospodarcza. Prawodawca wyraźnie wskazał, że przychody z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej powinny być rozliczane w ramach źródła przychodów – kapitały pieniężne, czyli tego samego co np. przychody ze sprzedaży akcji.

 

W związku z powyższym, właściwym formularzem do rozliczenia się z podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu transakcji kryptowalutami jest PIT-38. Zeznanie roczne należy złożyć w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po danym roku podatkowym.

 

Od czego płacimy podatek?

Podatek płacimy od dochodu. Dochodem, co do zasady, jest różnica między przychodami a kosztami. Natomiast, w przypadku rozliczania kryptowalut dochód wyliczamy w nieco bardziej złożony sposób.

 

Mianowicie, dochodem z odpłatnego zbycia walut wirtualnych jest osiągnięta w roku podatkowym różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia walut wirtualnych a kosztami uzyskania przychodów poniesionymi w danym roku, powiększonymi o koszty uzyskania przychodów poniesionymi w latach ubiegłych, które nie zostały potrącone w poprzednich latach.

 

Powyższe sprowadza się do następującego wzoru.

 

DOCHÓD Z ODPŁATNEGO ZBYCIA WALUT WIRTUALNYCH

=

PRZYCHÓD

(KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODÓW PONIESIONE W DANYM ROKU

+

KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODÓW PONIESIONE W POPRZEDNICH LATACH, KTÓRE NIE ZOSTAŁY POTRĄCONE)

 

Przytoczony wzór, jak się dokładniej przyjrzymy, jest również naniesiony w części E formularza PIT-38.

 

Ile wynosi podatek – 19% czy 23%?

Zgodnie z art. 30b ust. 1a ustawy o PIT, od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia walut wirtualnych podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

 

Uwaga! Dochody te podlegają opodatkowaniu daniną solidarnościową w stawce 4%. Danina ta jest należna fiskusowi od nadwyżki ponad 1 000 000 zł dochodu.

 

Pamiętaj, że do tego limitu wliczają się również dochody m.in. z umowy o pracę, działalności gospodarczej opodatkowanej według skali podatkowej lub podatkiem liniowym, sprzedaży udziałów, dochody z giełdy. Nasuwa się wniosek, że Twój dochód z tytułu zbycia kryptowalut może zostać opodatkowany (w całości lub w części) według realnej stawki 23%.

Co jest przychodem?

Przychodem jest odpłatne zbycie waluty wirtualnej. Za taką czynność uważa się wymianę waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna lub regulowanie innych zobowiązań walutą wirtualną. Przychód powstaje w dacie transakcji.

 

Dla przykładu, zamiana kryptowaluty na walutę FIAT (waluta fiducjarna PLN, EUR, itd.) lub zapłata kryptowalutą za konsultację wiązać się będzie z powstaniem przychodu.

 

Natomiast zamiana jednej kryptowaluty na inną będzie neutralna podatkowo.

Co jest kosztem uzyskania przychodów?

Kosztami uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia waluty wirtualnej są udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej oraz koszty związane ze zbyciem waluty wirtualnej.

 

W praktyce najczęstszymi kosztami są wydatki na zakup kryptowaluty i prowizja. Pamiętaj o właściwym udokumentowaniu kosztów, zwłaszcza jeśli nabywasz waluty wirtualne w kantorze. Zadbaj o potwierdzenie zakupu z Twoimi danymi.

 

Zamiana kryptowaluty na inną kryptowalutę ani prowizja związana z taką zamianą nie stanowi kosztu uzyskania przychodów.

Rolowanie kosztów zamiast rozliczenia straty

Załóżmy, że tzw. holder, czyli inwestor gromadzący aktywa, nabył kryptowaluty w latach 2015-2019 oraz w 2020 r. Nie dokonał w tych latach żadnej sprzedaży.

 

Nadmienić w tym miejscu należy, że w przypadku rozliczania kryptowalut straty nie rozlicza się. W miejsce straty można „rolować” koszty aż do momentu, kiedy zostanie osiągnięty przychód. Warto jeszcze wspomnieć, że nie ma w tym przypadku pięcioletniego ograniczenia.

 

W zeznaniu rocznym za 2020 r. holder wykaże koszty poniesione w latach 2015-2019 (pozycja 36) i 2020 (pozycja 35). Ponadto przeniesie te koszty na następny rok lub następne lata poprzez uwzględnienie ich w pozycji 38.

 

Przedstawmy przypadek holdera bardziej precyzyjnie.

 

  • W latach 2015-2019 nabył Bitcoiny za 130 000 zł.
  • W 2020 r. nabył Bitcoiny za 120 000 zł.
  • W 2020 r. również sprzedał Bitcoiny za 150 000 zł.

 

Wypełnienie części E i F zeznania PIT-38 za 2020 r. będzie wyglądało w następujący sposób.

 

 

Zauważyć należy, że holder za 2020 r. nie zapłaci podatku i przeniesie 100 000 zł kosztów na następny rok lub następne lata poprzez uwzględnienie ich w pozycji 38.

Koszty poniesione przed 2019 r.

Do 2018 r. przychody ze sprzedaży walut wirtualnych były rozliczane w innym źródle przychodów – przychody z praw majątkowych. Koszty zakupu kryptowalut były wykazywane w zeznaniu PIT-36, pod warunkiem osiągnięcia przychodu z tytułu ich sprzedaży.

 

W przypadku kosztów, w stosunku do których przychody nie zostały osiągnięte przed dniem 1 stycznia 2019 r., inwestorzy mają prawo do uwzględnienia tych wydatków w zeznaniu PIT-38 za 2019 r. Jeśli tego nie zrobili we właściwym terminie, mogą to uczynić poprzez złożenie pierwotnego zeznania lub korekty PIT-38.

 

Jeśli nie zostanie złożona korekta a pierwotna deklaracja, wskazane jest również złożenie zawiadomienia – czynny żal, żeby uniknąć kar przewidzianych w ustawie – Kodeks karny skarbowy za niezłożenie deklaracji podatkowej w terminie.

 

W zeznaniu rocznym za 2019 r. miejsce na wykazanie poniesionych i zarazem nieuwzględnionych w poprzednich latach kosztów znajduje się w pozycji 36 (patrz obrazek poniżej).

 

Optymalizacja podatku od kryptowalut

Najczęściej spotykanymi metodami na legalne obniżenie zobowiązania podatkowego są:

 

  1. zakup kryptowalut pod koniec roku,
  2. zrealizowanie zysku poprzez zamianę spekulacyjnej kryptowaluty na stabilną (stablecoin), której kurs jest oparty o kurs waluty fiducjarnej.

 

Pierwsze rozwiązanie polega na uwzględnieniu kwoty wydatku tytułem zakupu kryptowalut pod koniec roku w kosztach, co skutkuje obniżeniem dochodu, a co za tym idzie, również podatku.

 

Z drugim rozwiązaniem wiąże się brak powstania przychodu, ponieważ jest to zamiana jednej kryptowaluty na inną.

 

Należy mieć na uwadze, że oba sposoby wiążą się de facto z odroczeniem zapłaty podatku.

 

Nie uwzględniam w tych rozważaniach rozliczania dochodów ze zbycia kryptowalut w innych krajach, ponieważ z tym zagadnieniem wiąże się kwestia rezydencji podatkowej i stosowania postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między danymi państwami, o ile została zawarta.

Trzeba mieć również na uwadze, że w niektórych przypadkach rozliczanie kryptowalut w innej jurysdykcji podatkowej może zostać uznane za agresywną optymalizację podatkową, zwłaszcza jeśli rozliczanie za granicą ma charakter sztuczny.

W razie rozliczenia dochodów z kryptowalut w innym państwie i jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie, zalecane jest, żebyś skonsultował się z doradcą podatkowym.

Rozliczenie na gruncie CIT

W przypadku podatników CIT, o ile dany podmiot nie prowadzi np. giełdy lub kantoru walut wirtualnych, rozliczenie transakcji związanych z kryptowalutami zostanie dokonane w ramach źródła przychodów – przychody z zysków kapitałowych.

 

Wiąże się to z opodatkowaniem tych dochodów według stawki 19%, nawet w przypadku gdy spółka ma prawo do stosowania stawki 9%. Jednakże stawka obniżona ma zastosowanie w ramach źródła przychodów – przychody z innych źródeł, czyli dla podstawowej działalności podmiotu.

 

Gdybyś chciał dowiedzieć się więcej na temat tego kto może skorzystać z 9% CIT i jakie są inne wyłączenia, kliknij tutaj.

Kryptowaluty a VAT

Na gruncie ustawy o VAT sprzedaż i wymiana waluty wirtualnej są traktowane jako świadczenie zwolnione z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy.

 

Ponadto, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej już w 2015 r., w wyroku z dnia 22 października 2015 r. w sprawie Hedqvist C-264/14, zajął stanowisko, że prawa, które są traktowane w obrocie podobnie jak pieniądz, powinny być traktowane pod względem podatku VAT tak jak wręczenie samych pieniędzy – co uzasadnia zwolnienie z podatku.

Kryptowaluty a PCC

Wątpliwości dotyczące opodatkowania kryptowalut podatkiem od czynności cywilnoprawnych zostały definitywnie rozwiane w 2020 r. w ramach tarczy antykryzysowej 2.0.

 

Do art. 9 ustawy o PCC został dodany ust. 1a, zgodnie z którym zwalnia się od podatku sprzedaż i zamianę walut wirtualnych. Przepis wszedł w życie z dniem 1 lipca 2020 r.

Autor wpisu: Marek Golec
Absolwent ekonomii i finansów międzynarodowych uczelni Université Sorbonne Paris Nord we Francji. Doradca podatkowy (numer wpisu 13709). Oprócz ogromnej wiedzy podatkowej inwestuje w nieruchomości i jest przedsiębiorcą. Co ważne, mówi o podatkach naprawdę prostym językiem. Rozumie biznesy klientów i uczestników szkoleń.

Podaj Twój adres e-mail i otrzymaj kurs Mistrzostwa Podatkowego

  • W ramach subskrypcji mojego newslettera otrzymasz cztery lekcje kursu Mistrzostwa Podatkowego.
  • Bonus: Arkusz podatkowy pomoże Ci ocenić, która forma opodatkowania jest dla Ciebie najkorzystniejsza - ryczałt, skala podatkowa czy podatek liniowy.
  • Jako instrukcję obsługi arkusza podatkowego otrzymasz nagranie webinaru - "Jak wybrać formę opodatkowania".
  • Arkusz i kurs pomogą Ci zaoszczędzić sporo pieniędzy w taki sposób, że fiskus da Ci spać spokojnie.

Sprawdź inne wpisy, które Cię zainteresują:

AUTOR: Patryk Piotr Smęda
Działalność gospodarcza 0

Zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwem osoby fizycznej

Wielu przedsiębiorców zarejestrowanych w CEIDG nie zdaje sobie sprawy, że ich śmierć wcale nie oznacza końca firmy, która będzie trwała (tak będzie trwała pomimo śmierci jej właściciela) jeszcze przez czas...

AUTOR: Marek Golec
Optymalizacja podatkowa Podatek dochodowy 0

Jak dwa razy odliczyć koszty i płacić 5% podatku?

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że Ty również prowadzisz działalność badawczo-rozwojową i możesz skorzystać z ulgi B+R. Idąc dalej, jeśli jesteś programistą lub wytwarzasz inne kwalifikowane prawa...

AUTOR: Marek Golec
Działalność gospodarcza Podatek dochodowy 2

Dochody zagraniczne i ograniczona ulga abolicyjna

Przedsiębiorcy będący polskimi rezydentami podatkowymi, którzy w Polsce prowadzą działalność gospodarczą i jednocześnie osiągają dochody za granicą powinni rozważyć wybór podatku liniowego, ryczałtu lub...

Dyskusja

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

  1. Kamil pisze:

    Czy można poprzez nabycie akcji obniżyć podatek od krypto?

    • Marek pisze:

      Kamil, niestety nie ma takiej możliwości. Akcje rozliczamy w części C PIT-38 a kryptowaluty w części E. Jak spojrzysz na konstrukcję tego zeznania to zobaczysz, że nie można obniżyć podatku z np. z krypo przez stratę na akcjach. Ponadto, koszt zakupu akcji rozpoznajemy dopiero w momencie ich sprzedaży.

  2. Jakub pisze:

    Czy jeśli kupowałem kryptowaluty za EURO i sprzedaje je również do EURO, to jak rozliczyć koszty i przychody w PIT-38? Chodzi mi tutaj o to, jaki kurs PLN/EURO wybrać do przeliczenia? Średni kurs NBP na dzień zakupu/zbycia?

    • Marek pisze:

      Jakub, cytuję art. 11a ust. 1 i 2 ustawy o PIT. Tam jest precyzyjna odpowiedź.
      “1. Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
      2. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu”.