fbpx
AUTOR: Marek Golec

Kiedy opłaca się być VATowcem?

Wstęp do VAT-u

Podatek od towarów i usług jest polską wersją podatku od wartości dodanej (VAT – value added tax), który jest zharmonizowanym podatkiem w Unii Europejskiej. W sprawie tego podatku obowiązuje Dyrektywa Rady Unii Europejskiej, będąca aktem prawnym wskazującym wytyczne wszystkim państwom Wspólnoty.

 

Podatek od towarów i usług stanowi największe źródło dochodu budżetu państwa, dlatego organy podatkowe przywiązują dużą wagę, aby podatnicy poprawnie go rozliczali.

 

VAT jest jednym z podatków pośrednich, gdyż nie płaci się go tak jak np. podatku dochodowego bezpośrednio w urzędzie skarbowym, a w cenie nabytego towaru lub usługi. Nazywa się go również podatkiem obrotowym. Z założenia jego ciężar ponosi ostateczny nabywca, czyli konsument, który nie może go odliczyć.

 

Zanim jednak towar lub usługa zostaną nabyte przez konsumenta, czynność tę mogą poprzedzać liczne transakcje między np. producentami, hurtownikami, detalistami, pośrednikami, doradcami, prawnikami, itd. W tym łańcuchu transakcji, z reguły sprzedawca nalicza VAT a nabywca go odlicza, co wynika z zasady neutralności. W niektórych przypadkach ta zasada nie będzie miała zastosowania, mianowicie wtedy, kiedy podatnik VAT zwolniony będzie ogniwem takiego łańcucha, albowiem nie ma on prawa do odliczenia VAT-u.

 

Warto zadać sobie pytanie, kiedy warto być czynnym podatnikiem VAT, a kiedy lepiej korzystać ze zwolnienia ze względu na roczne obroty nieprzekraczające 200 000 zł, nawet kosztem braku możliwości odliczenia VAT-u.

Podaj Twój adres e-mail i otrzymaj kurs Mistrzostwa Podatkowego

  • W ramach subskrypcji mojego newslettera otrzymasz cztery lekcje kursu Mistrzostwa Podatkowego.
  • Bonus: Arkusz podatkowy pomoże Ci ocenić, która forma opodatkowania jest dla Ciebie najkorzystniejsza - ryczałt, skala podatkowa czy podatek liniowy.
  • Jako instrukcję obsługi arkusza podatkowego otrzymasz nagranie webinaru - "Jak wybrać formę opodatkowania".
  • Arkusz i kurs pomogą Ci zaoszczędzić sporo pieniędzy w taki sposób, że fiskus da Ci spać spokojnie.

Kiedy masz prawo odliczyć VAT?

Prawo do odliczenia VAT-u przysługuje Ci wtedy, kiedy zakup potwierdzony fakturą jest związany nie tylko z Twoją działalnością gospodarczą, a ze sprzedażą opodatkowaną. Wyjaśnijmy co to dokładnie znaczy.

 

Załóżmy, że jesteś czynnym podatnikiem VAT i świadczysz usługi „ovatowane” np. doradcze. Celem świadczenia tych usług nabywasz usługę szkoleniową, abyś mógł jeszcze lepiej doradzać Twoim klientom. Otrzymujesz fakturę za szkolenie od czynnego podatnika VAT, na której jest wskazana kwota netto, brutto i podatek w stawce 23%. Przysługuje Ci prawo do odliczenia od niej VAT-u.

 

Są też przypadki, kiedy czynny podatnik VAT nie może VAT-u odliczyć. Tak się dzieje w razie zakupu usług noclegowych i gastronomicznych. W przypadku wydatków samochodowych, jeżeli samochody osobowe wykorzystywane są również dla celów prywatnych, odliczyć można tylko 50% VAT-u.

Tak więc, w przypadku uczestnictwa w szkoleniu stacjonarnym w odległej miejscowości, od zakupu usługi szkoleniowej VAT odliczysz w całości, od paliwa tylko w 50% a do odliczenia VAT-u z faktury za nocleg nie będziesz miał prawa.

Podatnik zwolniony z VAT nie odliczy VAT-u

Gdybyś korzystał:

 

  • z przedmiotowego zwolnienia z VAT np. świadcząc usługi nauczania języków obcych lub usługi w zakresie opieki medycznej (cały katalog jest szeroki, zobacz m.in. art. 43 ust. 1 ustawy o VAT i art. 82 ustawy o VAT), lub
  • z tzw. podmiotowego (dla drobnych podatników) zwolnienia z VAT, czyli ze względu na obrót do 200 000 zł rocznie,

 

wtedy zakup usługi szkoleniowej służyłby sprzedaży zwolnionej z VAT i nie miałbyś prawa do odliczenia tego podatku, przy czym w podatku dochodowym ten wydatek zaksięgowałbyś w kwocie brutto.

Skutki niepotrzebnej rejestracji jako czynny podatnik VAT

Wielu jest właścicieli niewielkich firm, którzy zarejestrowali się jako czynni podatnicy VAT, mimo że nie mieli takiego obowiązku z powodu generowania niedużych obrotów.

 

Często dopiero po kilku latach ci przedsiębiorcy uświadamiają sobie lub ktoś im uświadamia, że poprzez podjęcie tej decyzji sprawili niepotrzebnie w ciągu kilku lat odprowadzili do fiskusa kilkadziesiąt lub nawet ponad 100 000 zł VAT-u.

 

Tak bywa najczęściej w przypadku osób, których klientami są konsumenci, a czasami firmy zwolnione z VAT, ponieważ te podmioty uzależniają zakup towaru lub usługi od kwoty brutto.

 

Gdyby ci przedsiębiorcy nie zarejestrowali się jako czynni podatnicy VAT, mogliby korzystać ze zwolnienia ze względu na obroty nieprzekraczające 200 000 zł rocznie.

Cena jaką byłby skłonny zapłacić konsument byłaby taka sama, natomiast nie zawierałaby VAT-u, dzięki czemu przedsiębiorca nie miałby obowiązku odprowadzać tego podatku do urzędu skarbowego a jego przychody byłyby znacznie wyższe.

Podatnik zwolniony z VAT

Co do zasady, są dwa rodzaje zwolnień z podatku od towarów i usług:

 

  •  przedmiotowe – ze względu na rodzaj dostarczanego towaru (np. budynki i lokale, uogólniając, z rynku wtórnego) lub ze względu na charakter świadczonej usługi (np. medyczne, stomatologiczne, pośrednictwa finansowego, nauczania języków obcych, wynajmu lokali mieszkalnych wyłącznie na cele mieszkaniowe),
  •  dla drobnych podatników – ze względu na obrót nieprzekraczający 200 000 zł rocznie.

 

W przypadku stosowania zwolnienia przedmiotowego podatnicy nie muszą zważać na limity kwotowe. Natomiast tzw. drobni podatnicy sprzedający towary lub świadczący usługi, które z zasady są opodatkowane VAT-em, muszą bacznie się przyglądać rocznemu obrotowi, aby mieć pewność odnośnie możliwości korzystania ze zwolnienia z VAT lub mieć świadomość utraty tego prawa.

 

Na temat kryteriów, które należy spełnić, aby skorzystać ze zwolnienia ze względu na obrót jeszcze sobie powiemy, a teraz przejdźmy do omówienia komu się opłaca być podatnikiem zwolnionym z VAT.

Podatnik zwolniony z VAT bardziej konkurencyjny dla konsumentów

Jeżeli odbiorcami Twoich towarów lub usług są konsumenci albo firmy, które VAT-u nie mogą odliczyć (najczęściej podatnicy zwolnieni z VAT), wtedy prawdopodobnie Ty, będąc czynnym podatnikiem VAT poniesiesz ciężar VAT-u. Wynika to z faktu, że podmiot niemający prawa do odliczenia podatku od towarów i usług rozważa zakup na podstawie ostatecznej ceny, w której zawarty jest m.in. VAT.

 

Jeżeli, sprzedając towar lub usługę, do danej kwoty doliczysz VAT, cena dla konsumenta będzie wyższa o jego wartość i z pewnym prawdopodobieństwem nie będzie skłonny jej zapłacić, bo cena towaru lub usługi będzie dla niego za wysoka. Podobnie może się wydarzyć w relacji z firmą zwolnioną z VAT.

Przykład

Czynny podatnik VAT organizuje szkolenie. Uczestnikami są osoby, które VAT-u nie odliczą. Organizator chce osiągnąć przychód ze sprzedaży każdego biletu w kwocie 1 000 zł. Dolicza więc do tej kwoty 23% VAT-u, zatem cena jaką ma zapłacić uczestnik wynosi 1 230 zł, czyli szkolenie jest o 230 zł droższe.

 

Gdyby uczestnicy byli skłonni zapłacić 1 000 zł za bilet i organizator przystałby na obniżenie ceny z 1 230 zł do 1 000 zł, wtedy przychód organizatora ze sprzedaży biletu wyniósłby 813 zł (1 000 zł / 1,23) a nie 1 000 zł, czyli przychód byłby niższy o 18,7%.

Wnioski

Jeżeli Twoimi odbiorcami są podmioty, które VAT-u nie odliczą, co do zasady, bardziej opłaca Ci się być podatnikiem zwolnionym z VAT. Dzięki temu nie doliczałbyś VAT-u lub VAT by Ciebie nie obciążył.

 

Przy takich okolicznościach, sprzedając bilet na szkolenie w cenie 1 000 zł, Twoim przychodem ze sprzedaży każdego biletu byłaby kwota 1 000 zł a nie 813 zł. Twój przychód byłby wyższy o 23%.

 

Oczywiście, zanim skorzystasz ze zwolnienia dla drobnych podatników (do 200 000 zł rocznego obrotu), upewnij się, że takie prawo Ci przysługuje.

Możliwość stosowania zwolnienia ze względu na obrót

Podatnicy, którzy z tytułu:

 

  • odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju,
  • eksportu towarów,
  • wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

 

nie przekroczyli w poprzednim roku podatkowym 200 000 zł, mają prawo do skorzystania ze zwolnienia z VAT dla drobnych podatników.

 

Uwaga! Limit ten wylicza się w proporcji u podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej w danym roku podatkowym.

 

Jeżeli podatnik w trakcie roku podatkowego przekroczy jeden z dwóch wspomnianych limitów i dokonuje sprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT-em, wtedy ma obowiązek rejestracji jako czynny podatnik VAT co najmniej na dzień przed przekroczeniem tego limitu.

Kto nie może skorzystać ze zwolnienia ze względu na obrót?

Ze zwolnienia ze względu na obrót nie mogą skorzystać m.in. podatnicy świadczący usługi prawnicze, doradcze, jubilerskie, ściągania długów, w tym factoringu.

 

Cały katalog podmiotów wykluczonych z prawa do stosowania zwolnienia ze względu na niewysokie obroty zawarty jest w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT. Zatem, zanim skorzystasz ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, upewnij się, że ono Ci przysługuje.

 

Wartym nadmienienia jest, że podmioty nieposiadające siedziby działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej też nie mogą skorzystać z tego zwolnienia.

Kiedy warto być czynnym podatnikiem VAT?

Współpracując z kontrahentami będącymi tzw. vatowcami zazwyczaj warto zarejestrować się jako czynny podatnik VAT.

 

Wynika to z założenia, że nasz kontrahent odliczy sobie VAT z naszej faktury, w myśl zasady neutralności, o której już wspomnieliśmy. Zatem, z takim odbiorcą umawiamy się na wynagrodzenie w kwocie netto, dzięki czemu ciężar VAT-u nie spadnie na nas. Przy takich postanowieniach umownych, w tej relacji nikt nie odczuje negatywnych skutków podatku od towarów i usług, gdyż sprzedawca „przerzuci” VAT na nabywcę a nabywca go sobie odliczy.

 

Skoro mówimy o zasadzie neutralności, to dlaczego komuś ma opłacać się rejestrować jako czynny podatnik VAT?

 

Odpowiedzią na to pytanie jest możliwość odliczania VAT-u od faktur zakupowych, do czego nie mają prawa podatnicy zwolnieni.

Przykład

Przyjmijmy, że świadczymy usługę marketingową o wartości 10 000 zł netto. W takiej sytuacji na fakturze doliczamy VAT w stawce 23% i kwota brutto faktury wyniesie 12 300 zł. My odprowadzamy 2 300 zł VAT-u do urzędu skarbowego a nasz kontrahent odlicza sobie tę kwotę.

 

Dokonując wielu zakupów związanych ze świadczeniem usług opodatkowanych VAT-em, będziemy mieli prawo odliczyć VAT z tych faktur, dzięki czemu te zakupy będą po prostu tańsze.

 

Przy okazji, jeśli chcesz wiedzieć co możesz zaliczyć w koszty, przeczytaj ten artykuł.

Stawki VAT w Polsce

Poruszając podstawowe kwestie VAT-u, warto wspomnieć jakie stawki tej daniny obowiązują w naszym kraju.

 

Poniżej są podane obowiązujące stawki wraz z przykładami ich zastosowania.

 

23% – stawka podstawowa, która ma zastosowanie, kiedy dla danego towaru lub usługi nie stosuje się stawki obniżonej lub zwolnienia,

 

8% – stawka obniżona, którą stosuje się m.in. dla czasopism specjalistycznych, usług budowlanych/remontowych w przypadku budynków i lokali mieszkalnych, dostawy budynków i lokali mieszkalnych, usług zakwaterowania, niektórych usług gastronomicznych,

 

5% – stawka obniżona, którą objęte są m.in. książki, w tym e-booki, żywność dla niemowląt i małych dzieci, smoczki, pieluszki, foteliki do przewozu dzieci w samochodach, artykuły higieniczne (podpaski, tampony higieniczne),

 

0% – stawka stosowana m.in. dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, eksportu towarów, usług transportu międzynarodowego.

Kiedy jeszcze opłaca się być vatowcem?

Oprócz przytoczonej powyżej podstawowej zasady wskazującej na opłacalność zarejestrowania się jako czynny podatnik VAT, warto rozważyć rejestrację m.in. w takich przypadkach jak:

  1. sprzedaż towarów lub usług w stawce obniżonej,
  2. wchodzenie w duże inwestycje związane ze sprzedażą opodatkowaną,
  3. świadczenie usług na rzecz zagranicznych firm.

Sprzedaż towarów lub usług w stawce obniżonej

Jeżeli dokonujesz sprzedaży w stawce obniżonej np. 5% lub 8% i tej sprzedaży towarzyszą zakupy w stawce podstawowej, tj. 23%, warto policzyć czy wygeneruje się nadwyżka VAT-u naliczonego (czyli tego, który możesz odliczyć) nad VAT-em należnym (czyli tego, który doliczasz, inaczej mówiąc, który należy się urzędowi skarbowemu). Jeśli tak, pojawia się VAT do zwrotu lub do przeniesienia na kolejne okresy.

 

Takie sytuacje mają często miejsce w przypadku firm remontowo-budowlanych, będących czynnymi podatnikami VAT, które wykonują swoje usługi w nieruchomościach mieszkalnych i nabywają materiały w stawce 23%. Jak się domyślasz, VAT z tych faktur podlega odliczeniu. Materiały są zużywane celem wykonania usługi, która jest opodatkowana w stawce obniżonej – 8%. W skład usługi wchodzą zużyte materiały i robocizna. Zatem, powstaje oszczędność w wysokości 15% na podatku od towarów i usług w odniesieniu do materiałów.

 

Zanim przejdziemy do przykładu, zapoznajmy się jeszcze z istotną teorią w tym zakresie.

 

Zgodnie z art. 41 ust. 12 pkt 1 ustawy o VAT, stawkę podatku w wysokości 8% stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji, przebudowy lub robót konserwacyjnych dotyczących obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Tak więc, usługa montażu drzwi w budynku lub lokalu mieszkalnym jest opodatkowana w stawce 8%.

 

W tym miejscu należy zastrzec, że w myśl art. 41 ust. 12b ustawy o VAT, do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym nie zalicza się:

 

  1. budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2,
  2. lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2.

 

Niemniej, w przypadku remontu takich nieruchomości, stosownie do art 41 ust. 12c ustawy o VAT, stawkę podatku w wysokości 8%, stosuje się do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym (czyli do 300 m2 lub 150 m2) w całkowitej powierzchni użytkowej.

 

Innymi słowy, w razie remontu domu jednorodzinnego, którego powierzchnia użytkowa wynosi 400 m2 lub lokalu mieszkalnego, którego powierzchnia użytkowa wynosi 200 m2, usługa remontowa w proporcji 3/4 będzie opodatkowana w stawce 8%, a w proporcji 1/4 w stawce 23%.

 

Uściślijmy, że przy ustalaniu wysokości stawki podatku nie ma znaczenia czy sprzedaż jest dokonywana na rzecz firmy czy osoby prywatnej. Stawka obniżona w wysokości 8% dotyczy nieruchomości mieszkalnych, bez znaczenia czy nabywcą towarów lub usług jest konsument czy podmiot gospodarczy.

 

W przypadku nieruchomości niemieszkalnych zastosowania nie znajdzie stawka obniżona a podstawowa – 23%, oczywiście o ile podatnik nie korzysta ze zwolnienia ze względu na obrót do 200 000 zł.

Przykład

Firma zajmuje się sprzedażą drzwi wraz z usługą montażu. Odbiorcami jej usług są właściciele mieszkań. Zatem, w tym przypadku usługa montażu drzwi jest opodatkowana w stawce 8%. Co ważne, ta usługa zawiera w sobie koszt zakupu drzwi, i dlatego nie mówimy o dostawie towaru opodatkowanej w stawce 23%.

 

Firma nabywa w hurtowni 10 par drzwi za łączną kwotę 5 000 zł brutto. Stawka VAT na drzwi wynosi 23%. Następnie świadczy usługę montażu i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 10 000 zł brutto.

Policzmy!

Zakup 10 par drzwi = 5 000 zł brutto

Kwota netto = 5 000 zł / 1,23 = 4 065 zł (zaokrąglając do pełnych złotych)

VAT naliczony (czyli ten, który można odliczyć) = 5 000 zł – 4 065 zł = 935 zł

 

Usługi montażu 10 par drzwi = 10 000 zł brutto

Kwota netto = 10 000 zł / 1,08 = 9 259 zł (zaokrąglając do pełnych złotych)

VAT należny (czyli ten, który należy doliczyć) = 10 000 zł – 9 259 zł = 741 zł

 

Z powyższych wyliczeń wynika, że do zwrotu lub do przeniesienia na kolejne okresy jest 194 zł VAT-u. Należy dodać, że monter drzwi może odliczać VAT również od wielu innych zakupów związanych z jego działalnością.

Duże inwestycje związane ze sprzedażą opodatkowaną

Załóżmy, że chcesz nabyć od dewelopera nową nieruchomość np. w celu:

 

  • wykorzystywania jej jako biuro w Twojej firmie,
  • wynajmu innej firmie na cele związane z jej działalnością gospodarczą (np. sklep, biuro, kancelaria),
  • zainwestowania wolnych środków, aby ta nieruchomość była udostępniana turystom (najem krótkoterminowy), jak to często bywa w miejscowościach górskich lub nadmorskich.

 

Powinieneś wiedzieć, że nowe nieruchomości są opodatkowane VAT-em, który można odliczyć, pod warunkiem, że ich zakup będzie służył sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Co do zasady, stawka VAT dla dostawy nieruchomości mieszkalnych wynosi 8% a niemieszkalnych 23%, o czym już wspomnieliśmy.

 

Ponadto, ze względu na opodatkowanie VAT-em, kupujący nie zapłaci podatku od czynności cywilnoprawnych.

 

Jak już widzisz, można odliczyć sporą kwotę VAT-u. Zobrazujmy to.

Przykład

Inwestor nabywa w miejscowości wypoczynkowej lokal niemieszkalny za kwotę 500 000 zł brutto.

 

Kwota brutto = 500 000 zł

Kwota netto = 500 000 zł / 1,23 = 406 504 zł (zaokrąglając do pełnych złotych)

VAT naliczony (czyli ten, który można odliczyć) = 500 000 zł – 406 504 zł =  93 496 zł

 

Następnie inwestor wynajmuje go firmie (operatorowi), która zajmuje się świadczeniem usług zakwaterowania na rzecz turystów. Taki wynajem przez inwestora na rzecz firmy będzie opodatkowany w stawce 23%, co potwierdzają interpretacje podatkowe. Operator natomiast, na podstawie umowy podpisanej z inwestorem, będzie świadczył w nieruchomości inwestora usługi zakwaterowania na rzecz turystów, które są opodatkowane w stawce 8%. Jest to jeden z modeli współpracy z operatorami, który od strony podatkowej, w mojej ocenie, jest najwygodniejszy.

 

Firma trudniąca się najmem turystycznym zapewne jest czynnym podatnikiem VAT i ten podatek powinna sobie odliczyć. Zatem, podpisując umowę z tą firmą wskazane jest ustalić wynagrodzenie wyrażone w kwocie netto, aby w myśl zasady neutralności doliczyć VAT, który operator odliczy. Tym sposobem, dzięki zarejestrowaniu się jako czynny podatnik VAT, w przytoczonym przykładzie inwestor odlicza prawie 100 000 zł VAT-u! Należy dodać, że inwestor może odliczać VAT również od wielu innych zakupów związanych z jego działalnością.

 

Uwaga! Takich odliczeń mogą dokonać również osoby, które nie mają zarejestrowanej pozarolniczej działalności gospodarczej i rozliczają się z podatku dochodowego w ramach tzw. najmu prywatnego. W tym miejscu należy zastrzec, że podatnicy mogą rozliczać się w ramach źródła przychodów, którym jest tzw. najem prywatny pod warunkiem, że ich najem nie nosi znamion działalności gospodarczej. Te osoby też mają prawo zarejestrować się jako czynni podatnicy VAT i odliczyć podatek od towarów i usług.

Odliczenie VAT od innych dużych zakupów

Odchodząc od inwestycji w kurortach, warto wspomnieć, że w razie gdy nowa nieruchomość zostanie nabyta i wynajęta innemu vatowcowi, który w niej będzie prowadził np. sklep, biuro, kancelarię, przedstawiony powyżej mechanizm wygląda podobnie również w tych przypadkach.

Ponadto, do dużych odliczeń często dochodzi przy nabyciu nieruchomości, która zostanie wykorzystywana na cele biurowe, magazynowe czy produkcyjne podatnika.

 

Jako inny przykład wysokich odliczeń można podać nabycie licencji, maszyn produkcyjnych czy samochodów, choć w przypadku samochodów osobowych wykorzystywanych zarówno do celów prywatnych, jak i do celów działalności gospodarczej, odliczenie jest ograniczone.

Świadczenie usług na rzecz zagranicznych firm

Świadcząc usługi na rzecz zagranicznych firm, poza kilkoma wyjątkami, polski przedsiębiorca nie odprowadzi VAT-u do polskiego urzędu skarbowego. VAT zostanie rozliczony przez kontrahenta w jego kraju. Tak się dzieje, ponieważ ma tutaj zastosowanie mechanizm odwrotnego obciążenia (ang. reverse charge). Inaczej mówiąc, w sytuacji wykonania usługi na rzecz zagranicznego podmiotu gospodarczego, zgodnie z zasadą ogólną, obowiązek rozliczenia VAT-u spoczywa na nabywcy.

 

Pokrótce, powyższe oznacza, że polski przedsiębiorca wystawiając fakturę nie doliczy do niej VAT-u, dodając na niej adnotację odnośnie mechanizmu odwrotnego obciążenia. Skoro faktura nie będzie zawierała kwoty VAT, to w miejscu, w którym wskazuje się stawkę podatku należy nanieść skrót „NP” pochodzący od słów „nie podlega” celem doprecyzowania, że sprzedaż nie podlega opodatkowaniu w Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Polski podatnik nie jest jednak zwolniony z obowiązku rozpoznania tej sprzedaży w jednolitym pliku kontrolnym (JPK). Na dodatek, tę sprzedaż należy również wykazać w informacji podsumowującej (VAT-UE), jeżeli usługa jest świadczona na rzecz firmy z kraju Wspólnoty Europejskiej.

 

Zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.

 

Z analizy powołanego przepisu wysnuwa się wniosek, że w razie świadczenia usług na rzecz kontrahenta zagranicznego, polski przedsiębiorca ma prawo odliczyć VAT od zakupów związanych z wykonywaniem tych czynności. Zasadę tę stosuje się pomimo faktu, iż sprzedaż nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Warunkiem uprawniającym do odliczenia VAT-u jest świadczenie takich usług, które byłyby opodatkowane w razie świadczenia ich na rzecz kontrahenta polskiego. Nadto, należy posiadać dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.

 

Zatem, świadcząc usługi na rzecz zagranicznych podmiotów gospodarczych, warto zastanowić się nad rejestracją jako tzw. vatowiec, gdyż generalnie VAT nie zostanie doliczony do kwoty usługi a możliwe jest jego odliczenie od zakupów związanych z wykonywaniem tych czynności.

Przykład

Informatyk świadczy usługi na rzecz firmy z Niemiec. W tym celu nabył komputer za kwotę 12 300 zł brutto. Po wykonaniu usługi, która nie podlega opodatkowaniu w Polsce, wystawia fakturę firmie niemieckiej na kwotę 10 000 euro z adnotacją “reverse charge”.

 

VAT należny (czyli ten, który się dolicza, innymi słowy, który należy się urzędowi skarbowemu) = 0 zł

Kwota brutto z tytułu zakupu komputera = 12 300 zł

Kwota netto z tytułu zakupu komputera = 12 300 zł / 1,23 = 10 000 zł

VAT naliczony (czyli ten, który można odliczyć) = 12 300 zł – 10 000 zł = 2 300 zł

 

Z powyższych wyliczeń wynika, że do zwrotu lub do przeniesienia na kolejne okresy jest 2 300 zł VAT-u. Warto wystąpić o zwrot, jeżeli w średnim lub długim terminie nie wystąpi sprzedaż opodatkowana w Polsce, ponieważ w tej sytuacji podatnik nie będzie miał możliwości pomniejszenia VAT-u należnego. Zasadnym jest w tym miejscu dodać, że informatyk może odliczać VAT również od wielu innych zakupów związanych z jego działalnością.

Czy trzeba obawiać się zwrotu VAT?

W przypadku, gdy w danym okresie rozliczeniowym kwota VAT-u naliczonego jest wyższa od kwoty VAT-u należnego, podatnik ma prawo do przeniesienia tej różnicy na następne okresy lub do jej zwrotu na rachunek bankowy. Podstawowy termin zwrotu VAT to 60 dni. W pewnych przypadkach można uzyskać zwrot podatku w terminie 25 dni.

 

Pomimo przysługującego prawa do zwrotu VAT, wielu podatników obawia się o niego występować, ponieważ często następstwem tego są czynności sprawdzające. Nie każdy czuje się komfortowo w kontakcie z organem podatkowym. Niemniej, jeżeli Twoje księgi rachunkowe są prowadzone rzetelnie i z nich wynika, że masz nadwyżkę VAT-u naliczonego nad VAT-em należnym, czynności sprawdzające powinny gładko przebiec, tym bardziej, że urzędy skarbowe dysponują zarówno Twoimi jednolitymi plikami kontrolnymi, jak i Twoich kontrahentów, z których czerpią dużo informacji.

 

Być może zastanawiasz się jak sprawić by Twoje księgi podatkowe były prowadzone rzetelnie, aby kontakt z fiskusem mentalnie Cię nie obciążał. W tym celu warto mieć porządek w dokumentacji, współpracować z dobrym biurem rachunkowym i omawiać swoje decyzje biznesowo-podatkowe z doradcą podatkowym, co może Ci zaoszczędzić dużo pieniędzy lub dużo kłopotów albo jednego i drugiego.

Zwięzłe podsumowanie

W razie gdy Twój roczny obrót nie przekracza 200 000 zł, często masz wybór między zarejestrowaniem się jako czynny podatnik VAT a korzystaniem ze zwolnienia. Posiadając wiedzę z niniejszego artykułu powinieneś wiedzieć, który wybór będzie dla Ciebie korzystniejszy.

Autor wpisu: Marek Golec
Absolwent ekonomii i finansów międzynarodowych uczelni Université Sorbonne Paris Nord we Francji. Doradca podatkowy (numer wpisu 13709). Oprócz ogromnej wiedzy podatkowej inwestuje w nieruchomości i jest przedsiębiorcą. Co ważne, mówi o podatkach naprawdę prostym językiem. Rozumie biznesy klientów i uczestników szkoleń.

Podaj Twój adres e-mail i otrzymaj kurs Mistrzostwa Podatkowego

  • W ramach subskrypcji mojego newslettera otrzymasz cztery lekcje kursu Mistrzostwa Podatkowego.
  • Bonus: Arkusz podatkowy pomoże Ci ocenić, która forma opodatkowania jest dla Ciebie najkorzystniejsza - ryczałt, skala podatkowa czy podatek liniowy.
  • Jako instrukcję obsługi arkusza podatkowego otrzymasz nagranie webinaru - "Jak wybrać formę opodatkowania".
  • Arkusz i kurs pomogą Ci zaoszczędzić sporo pieniędzy w taki sposób, że fiskus da Ci spać spokojnie.

Sprawdź inne wpisy, które Cię zainteresują:

AUTOR: Patryk Piotr Smęda
Działalność gospodarcza 0

Zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwem osoby fizycznej

Wielu przedsiębiorców zarejestrowanych w CEIDG nie zdaje sobie sprawy, że ich śmierć wcale nie oznacza końca firmy, która będzie trwała (tak będzie trwała pomimo śmierci jej właściciela) jeszcze przez czas...

AUTOR: Marek Golec
Optymalizacja podatkowa Podatek dochodowy 0

Jak dwa razy odliczyć koszty i płacić 5% podatku?

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że Ty również prowadzisz działalność badawczo-rozwojową i możesz skorzystać z ulgi B+R. Idąc dalej, jeśli jesteś programistą lub wytwarzasz inne kwalifikowane prawa...

AUTOR: Marek Golec
Działalność gospodarcza Podatek dochodowy 2

Dochody zagraniczne i ograniczona ulga abolicyjna

Przedsiębiorcy będący polskimi rezydentami podatkowymi, którzy w Polsce prowadzą działalność gospodarczą i jednocześnie osiągają dochody za granicą powinni rozważyć wybór podatku liniowego, ryczałtu lub...

Dyskusja

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *