fbpx
AUTOR: Marek Golec

Etatowiec i przedsiębiorca w obliczu podatków

Uwaga! Niektóre informacje zawarte w tym wpisie mogą być nieaktualne w 2022 r. ze względu na ogłoszony przez rząd Polski Ład. Zagadnienie tej reformy od strony podatkowej na bieżąco monitorujemy w artykule Nowy Polski Ład w podatkach, do którego lektury zachęcamy.

Kto i kiedy może płacić nieopodatkowanymi pieniędzmi?

W przeciwieństwie do osoby zatrudnionej na umowę o pracę, jeżeli przedsiębiorca nabywa różnego rodzaju towary i usługi mające związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, płaci za nie pieniędzmi nieopodatkowanymi.

 

Dzieje się tak ze względu na fakt, że o kwotę tych wydatków pomniejsza dochód do opodatkowania, zaliczając te wydatki w koszty. To jest korzyść osiągnięta w pierwszej z trzech faz opodatkowania, o których możesz przeczytać tutaj.

 

Przechodząc do drugiej fazy opodatkowania, właściciel firmy będący czynnym podatnikiem VAT, dokonując zakupów, które mają służyć sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług (VAT), ma prawo odliczyć ten podatek z faktur zakupowych, do czego nie ma prawa etatowiec płacąc za konsumpcję, ponieważ w myśl założeń VAT obciąża właśnie konsumenta.

 

W przypadku osób prowadzących firmy, którzy nie mogą odliczyć VAT-u, nie wszystko jest stracone, gdyż zaksięgują w koszty fakturę w kwocie brutto, zatem nieodliczony VAT będzie obniżał dochód do opodatkowania w pierwszej fazie. Akcyza uwzględniona w kwotach faktur za paliwo czy energię też jest kosztem. Płacąc PCC z tytułu nabycia nieruchomości i innych rzeczy, jeżeli są one związane z naszą działalnością, możemy również ten podatek uwzględnić w kosztach.

 

Przechodząc do trzeciej fazy opodatkowania, jeżeli płacimy podatek od nieruchomości będącej składnikiem majątku naszej firmy lub płacimy podatek od środków transportowych, te wydatki też obniżają nasz dochód.

 

Jak widzisz, wiele wydatków, ba, nawet podatków, możemy pokrywać jeszcze nieuszczuplonymi przez system podatkowy pieniędzmi. Przypomnijmy, że w przypadku VAT, część przedsiębiorców może go odliczać.

PIT od dochodu czy od przychodu?

Często można spotkać się z tezą, że przedsiębiorca, o ile nie rozlicza się w formie ryczałtu lub karty podatkowej, płaci PIT od dochodu, który może być w miarę elastycznie kształtowany dzięki szerokiemu wachlarzowi wydatków zaliczanych do kosztów podatkowych. Jeśli chcesz dowiedzieć się co możesz zaliczyć w koszty, kliknij tutaj.

 

Natomiast etatowiec w zasadzie nie ma wpływu na wysokość swoich kosztów uzyskania przychodów. Ich niewielka wartość jest określona w ustawie o PIT, co przekłada się na to, że etatowiec praktycznie płaci podatek dochodowy od przychodu.

Przedsiębiorca ma możliwość wyboru formy opodatkowania

Przedsiębiorca ma wpływ na wybór formy opodatkowania i zamiast płacić podatek dochodowy w wysokości 32% po przekroczeniu ustawowego progu, może wybrać podatek liniowy, dla którego stawka wynosi 19%. Nadmienię, że podając stawki podatku dochodowego nie uwzględniłem daniny solidarnościowej.

 

W niektórych przypadkach osoba fizyczna prowadząca firmę może wybrać kartę podatkową lub ryczałt, które mogłyby jej się opłacać, choć odnośnie ich opłacalności warto upewnić się przed dokonaniem wyboru. Więcej na ten temat możesz przeczytać tutaj.

Przypomnę, że w ramach obu tych form opodatkowania przedsiębiorcy nie rozliczają kosztów uzyskania przychodów.

Przedsiębiorca płaci ZUS w stałych kwotach

W kwestii składek ZUS, przedsiębiorca płaci je w zryczałtowanych kwotach i nawet jeżeli osiąga bardzo wysokie dochody, może opłacać składki od najniższej podstawy ich wymiaru. To oznacza, że wraz ze wzrostem dochodu nie zostaje na przedsiębiorcę nałożony obowiązek płacenia wyższych składek.

 

Ponadto, przy spełnieniu pewnych warunków, na początku prowadzenia działalności gospodarczej indywidualnie lub jako wspólnik spółki cywilnej, istnieje możliwość skorzystania z “ulgi na start”. Ulga ta kończy się po upływie sześciu pełnych miesięcy (może trwać prawie siedem miesięcy, jeśli działalność zostanie rozpoczęta np. 2. dnia miesiąca) i polega na opłacaniu jedynie składek na ubezpieczenia zdrowotne, które są odliczane w dużej części od podatku.

 

Następnie, po upływie sześciu pełnych miesięcy, taki przedsiębiorca może przez dwa lata opłacać ZUS według preferencyjnych, niskich stawek.

 

Po okresie preferencji, przedsiębiorcy osiągający przychody mieszczące się w limicie wskazanym w ustawie, przy spełnieniu pewnych kryteriów, mogą przez pewien czas korzystać z ulgi „mały ZUS plus”, czyli opłacać składki w kwotach wyższych niż w okresie preferencji, jednak niższych niż w przypadku pełnego ZUS.

 

Zagadnienie ZUS z punktu widzenia aktualnego i przyszłego przedsiębiorcy zostało bardzo dokładnie opisane w praktycznym poradniku będącym osobnym wpisem na blogu Czy ZUS musi być tak wysoki? Darmowy poradnik dla przedsiębiorców.

Wakacje podatkowe wiosną czy latem?

Poziom opodatkowania i oskładkowania u etatowca, tylko w pierwszej fazie, czyli uwzględniając jedynie podatek dochodowy i ZUS, wynosi około 40%.

Dzięki wyborowi podatku liniowego i składkom ZUS w zryczałtowanej wysokości, w przypadku przedsiębiorcy, przy sensownych dochodach, stopa opodatkowania będzie dużo niższa. Na dodatek, wraz ze wzrostem dochodów, nie uwzględniając daniny solidarnościowej, poziom opodatkowania będzie spadał.

 

Dla przykładu, w pierwszej fazie opodatkowania, przy miesięcznym dochodzie 7 000 zł opodatkowanie przedsiębiorcy płacącego pełny ZUS oscyluje w granicach 31% a przy miesięcznym dochodzie 12 000 zł – około 26%.

Ciekawym zagadnieniem jest zjawisko dnia wolności podatkowej. Ekonomiści z Centrum im. A. Smitha wyznaczają każdego roku dzień, w którym zaczynamy zarabiać na siebie i przestajemy pracować na podatki. Do wskazania tego dnia posługują się stosunkiem udziału wydatków publicznych do produktu krajowego brutto. Od wielu lat dzień wolności podatkowej wypada na któryś dzień czerwca.

 

Odnosząc powyższe na grunt naszych rozważań, nasuwa się następujące pytanie. Co by było, gdyby każdy obywatel wyliczał dla siebie dzień wolności podatkowej, przy wyliczeniu którego uwzględniałby wszystkie trzy fazy opodatkowania?

Zapewne przedsiębiorcy najprawdopodobniej świętowaliby wiosną a etatowcy dopiero latem.

Zakupy nawet o 1/3 taniej

Zobaczmy jak z innej perspektywy można dostrzec korzyści podatkowe przedsiębiorców. Spójrz jakie mają „zniżki” i o ile droższe są zakupy w przypadku etatowców.

 

Załóżmy, że czynnemu podatnikowi VAT, rozliczającemu się liniowo jest potrzebny komputer dla celów firmowych. Jego cena to 5 000 zł brutto (z VAT), co daje, po zaokrągleniu do pełnych złotych, kwotę netto w wysokości 4 065 zł (5 000 zł / 1,23).

 

Po odliczeniu VAT w kwocie 935 zł (5 000 zł – 4 065 zł) w kosztach zostanie ujęte 4 065 zł.

 

Oszczędność na podatku dochodowym wyniesie, po zaokrągleniu do pełnych złotych, 772 zł (4 065 zł x 19%).

 

Realny koszt zakupu komputera to 3 293 zł (5 000 zł – 935 zł – 772 zł). Liczby wskazują na to, że komputer kosztował przedsiębiorcę mniej o około 34% niż etatowca.

 

Wyliczenie:

100% – (3293 zł / 5000 zł) =

= 100% – 65,86% = 34,14%

 

Etatowiec, jak wiemy, nie odliczy VAT ani nie wrzuci w koszty wydatku tytułem zakupu komputera.

 

Liczby tak działają, że komputer będzie kosztował pracownika o około 52% więcej niż przedsiębiorcę będącego czynnym podatnikiem VAT.

 

Wyliczenie:

(5000 zł / 3 293 zł) – 100% =

= 151,84% – 100% = 51,84%

Ryzyko powinno być wynagrodzone

Prowadzenie firmy niewątpliwie wiąże się z ryzykiem. Jak widzisz, system podatkowy to ryzyko wynagradza.

Być może jest to stymulacyjna funkcja podatków, gdyż przedsiębiorcy są potrzebni dla zdrowego funkcjonowania gospodarki i tworzenia miejsc pracy.

Autor wpisu: Marek Golec
Absolwent ekonomii i finansów międzynarodowych uczelni Université Sorbonne Paris Nord we Francji. Doradca podatkowy (numer wpisu 13709). Oprócz ogromnej wiedzy podatkowej inwestuje w nieruchomości i jest przedsiębiorcą. Co ważne, mówi o podatkach naprawdę prostym językiem. Rozumie biznesy klientów i uczestników szkoleń.

Podaj Twój adres e-mail i otrzymaj kurs Mistrzostwa Podatkowego

  • W ramach subskrypcji mojego newslettera otrzymasz cztery lekcje kursu Mistrzostwa Podatkowego.
  • Bonus: Arkusz podatkowy pomoże Ci ocenić, która forma opodatkowania jest dla Ciebie najkorzystniejsza - ryczałt, skala podatkowa czy podatek liniowy.
  • Jako instrukcję obsługi arkusza podatkowego otrzymasz nagranie webinaru - "Jak wybrać formę opodatkowania".
  • Arkusz i kurs pomogą Ci zaoszczędzić sporo pieniędzy w taki sposób, że fiskus da Ci spać spokojnie.

Sprawdź inne wpisy, które Cię zainteresują:

AUTOR: Marek Golec, Grzegorz Grabowski, Patryk Piotr Smęda
VAT 2

VAT w e-biznesie i transakcjach międzynarodowych

Jeśli sprzedajesz usługi elektroniczne (np. e-booki, szkolenia i kursy online) lub towary konsumentom w innych krajach Unii Europejskiej, najprawdopodobniej czeka Cię płacenie VAT w każdym kraju Wspólnoty. Zobacz...

AUTOR: Marek Golec, Patryk Piotr Smęda
VAT 0

Nowy JPK po nowemu

O jakich zmianach w nowym JPK musisz wiedzieć? Jakie masz obowiązki wobec biura rachunkowego? Które kody Ciebie...

AUTOR: Marek Golec
Działalność gospodarcza Optymalizacja podatkowa Podatek dochodowy Spółki ZUS 9

Nowy Polski Ład w podatkach

Zniesienie prawa do odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne oznacza dodatkową daninę nałożoną nawet na tych, których dochody nie przekroczą kwoty wolnej. Zatem z jednej strony proponuje się podwyższyć...

Dyskusja

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *